العرش ، وخروا له سجدا ) * . ( 1 ) پدر و مادر خود را روى تخت بالا برد ، آنان به صورت سجده كنندگان درآمدند ، آيا يعقوب و فرزندانش به يوسف سجده نمودند در صورتى كه آنان انبياء و پيامبران الهى بودند ؟ پاسخ امام : سجود يعقوب و فرزندانش به يوسف نبود ، آن چنان كه سجود فرشتگان به خود آدم ( عليه السلام ) نبود ، بلكه سجود آنان ، به عنوان اطاعت از امر خدا و براى تحيت و درود به آدم ( عليه السلام ) بود سجود يعقوب و فرزندانش جهت سجدهء شكر به عنوان اجتماع و به هم رسيدن بود پس از آنكه اجتماع آنان به جدائى و افتراق مبدل گشته بود آيا نمى بينى كه يوسف در مقام شكر و سپاس خود مىگويد : * ( رب قد آتيتنى من الملك ، وعلمتنى من تاويل الأحاديث ) * . ( 2 ) 4 . پرسش از كتاب خوانان يعنى چه ؟ سوال چهارم در مورد پيامبر اسلام ( صلى الله عليه وآله ) و ترديد او است جائى كه خداوند مى فرمايد : * ( فإن كنت في شك مما انزلنا اليك فسأل الذين يقرءون الكتاب من قبلك ) * . مقصود از مخاطب آيه كيست ؟ ( 3 ) اگر مخاطب آيه ، خود رسول خدا بوده باشد ، آيا او در مورد نزول قرآن شك و ترديدى داشت ؟ و اگر جز رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) فرد ديگرى باشد پس در اين هنگام آيا قرآن بر غير رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) نازل گرديده است ؟ پاسخ : مخاطب در اين آيه ، خود رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) است ، و او كوچك ترين شك و ترديدى در مورد نزول قرآن نداشت ، ولى جاهلان و نادانان مىگفتند : چرا خداوند پيامبرى از فرشتگان را فرو نفرستاده است ؟ و اگر انسانى را به عنوان پيامبر مىفرستاد چرا بين او و ديگر مخلوقات ، امتياز و تفاوتى از نظر خوردن و نوشيدن و پوشيدن و راه رفتن در بازار و

--> 1 . سورهء يوسف آيه 100 . 2 . سورهء يوسف آيه 101 . 3 . سورهء يونس آيه 94 .